Ruch Rodzin Nazaretańskich diecezji płockiej - Artykuły: SZTUCZNE ZAPŁODNIENIE

1. Niedawno przez media przetoczyła się dyskusja związana z dramatem kobiety, która za opłatą zgodziła się na wszczepienie w swój organizm ludzkiego zarodka, a potem urodzenie dziecka dla bezpłodnej pary. Po urodzeniu i oddaniu dziecka, kobieta zaczęła walczyć o jego zwrot i prawo do wychowania. Okazało się, że nowe techniki medyczne, jak np. sztuczne zapłodnienie, zamiast pomagać, mogą przymnażać cierpień i dramatów moralnych.

2. Katechizm mówi, że „badania naukowe, które zmierzają do zmniejszenia ludzkiej bezpłodności, zasługują na poparcie pod warunkiem, że będą służyć osobie ludzkiej, jej niezbywalnym prawom oraz jej prawdziwemu i integralnemu dobru, zgodnie z zamysłem i wolą Boga” (KKK 2375). Kongregacja Nauki Wiary precyzuje, że dopuszczalne są te metody i techniki lecznicze, które mają na celu wspieranie aktu małżeńskiego i jego płodności. Można je uznać za autentyczne terapie o tyle, o ile po zastosowaniu leczenia, para może spełniać akty małżeńskie prowadzące do przekazywania życia, bez potrzeby bezpośredniej interwencji lekarza w sam akt małżeński. Nowe techniki medyczne w leczeniu bezpłodności powinny uszanować: prawo do życia i do integralności fizycznej każdej istoty ludzkiej od poczęcia aż do naturalnej śmierci; jedność małżeństwa pociągającą za sobą prawo małżonków do stania się ojcem i matką wyłącznie dzięki sobie; oraz to, by przekazanie życia osobie ludzkiej nastąpiło jako owoc właściwego aktu małżeńskiego, aktu miłości między małżonkami (Dignitatis personae 12-13).

3. Sztuczne zapłodnienie może mieć postać: zapłodnienia wewnątrzustrojowego, dokonującego się w organizmie kobiety; oraz zapłodnienia pozaustrojowego, w którym zapłodnienie ma miejsce w probówce, a powstały embrion przenosi się do organizmu kobiety. Zarówno sztuczne zapłodnienie wewnątrzustrojowe jak i pozaustrojowe mogą mieć podwójny charakter: homogeniczny czyli wewnątrzmałżeński, w którym komórki rozrodcze pochodzą od męża i żony; oraz heterogeniczny czyli pozamałżeński, w którym przynajmniej jedno z małżonków nie jest dawcą tzw. materiału genetycznego (Donum vitae 86).
Jak oceniać moralnie techniki sztucznego zapłodnienia?
Po pierwsze, techniki te uwłaczają godności dziecka i wymierzone są przeciw jego życiu, bowiem istoty ludzkie w początkowym stadium istnienia, czyli embriony, traktowane są tu przedmiotowo. Są zamrażane, używane do doświadczeń, czasem stają się przedmiotem handlu, a ogromna ich ilość bywa niszczona. Zapomina się, że jako istoty ludzkie mają prawo do życia. Błędnie mówi się o „prawie do dziecka”, a pomija prawo dziecka do urodzenia się z ojca i matki, których zna i którzy połączeni są węzłem małżeńskim (KKK 2378).
Po drugie, należy wykluczyć wszelkie techniki sztucznego zapłodnienia (heterogeniczne i homogeniczne) jako zastępujące akt małżeński i powodujące oddzielenie aktu płciowego od aktu prokreacji. Życie dziecka nie może być produktem technik medycznych, ale owocem aktu miłości rodziców złączonych biologicznie, psychicznie i duchowo węzłem małżeńskim. Małżonkowie mają prawo do bycia ojcem i matką wyłącznie dzięki sobie (por. KKK 23676-2377).
Po trzecie, za niedopuszczalnością sztucznego zapłodnienia z wykorzystaniem komórek rozrodczych dawcy spoza małżeństwa przemawia dodatkowo kwestia naruszenia jedności i wierności małżeńskiej. Katechizm ocenia te praktyki jako głęboko niegodziwe (KKK 2376).
Po czwarte wreszcie, niedopuszczalnym jest, z punktu widzenia moralności chrześcijańskiej, pobieranie nasienia metodą masturbacyjną (KKK 2376).

4. Zapamiętajmy: Autentycznym leczeniem bezpłodności są działania mające na celu usunięcie przeszkód uniemożliwiających naturalną płodność. Żadna z technik nie może zastępować aktu małżeńskiego, który jako jedyny jest godny przekazać życie w sposób naprawdę odpowiedzialny. Rzeczywista troska wobec małżeństw bezpłodnych wymaga dziś nowych środków ustawodawczych, by zachęcić do adopcji jak i nowych badań i inwestycji ukierunkowanych na zapobieganie niepłodności (por. Dignitatis personae 13).

Ks. Grzegorz Jendrzejewski